Geçenlerde Amerika'ya seyahat eden bir arkadaşım, markette gördüğü iç fındık paketinin fotoğrafını çekip göndermiş.
250 gram iç fındık 10 dolar.
Yani bir kg iç fındık 40 dolar. Bir kg iç fındık elde etmek için iki kg kabuklu fındığa ihtiyaç vardır.
Bu durumda, bir kg kabuklu fındığın 20 dolar olması gerekir.
Tabi kabuğundan ayırmak, ambalaj, nakliye ve diğer işlemler de maliyet unsurudur.
Onlara da, kg başına 5 dolar desek, bir kg kabuklu fındığın fiyatının 15 dolar olması gerekir.
Fazla mı dedik?
Peki 10 dolar diyelim.
Tarım Bakanı'nın açıkladığı yeni sezon 1 kg kabuklu fındığın fiyatı ise 10 TL .
Yaklaşık olarak 3 dolar.
Dünyada lider olduğumuz bir tarım ürününden bahsediyorum.
Karadeniz Bölgesi'nin en önemli tarım ürünlerinden biri.
18 milyar dolarlık tarım ihracatımızın, 2 milyar doları fındık ihracatı ile sağlanıyor.
Neden böyle?
Ferrero denilen küresel firma yani bilinen adıyla Nutella, en büyük oyuncu fındık piyasalarında.
Yani bir numara.
İki numara yine yabancı bir firma.
Üç numara kim?
Cüneyt Zapsu'nun firması.
Cüneyt Zapsu kim?
Fiskobirliği siyaseten ele geçiremeyip, devre dışı bırakmak konusunda operasyonel işler çeviren zamanın Başbakanının danışmanlarından.
O dönemde, Fiskobirlik piyasadan fındık alımı yapmak için bankalara kredi başvurusu yapıyor.
Kredi talepleri hep reddediliyor.
Cüneyt Zapsu'nun bu işle bir alakası olabilir mi?
Encamı, amaç hasıl oluyor, Fiskobirlik aktörlükten, figüranlığa indiriliyor.
Cumhuriyetimizin ilanından bir süre sonra “Belli başlı ürünlerimizi ilgilendiren birlikler kurulmalıdır.” sözüyle Fiskobirliği kurduran Atatürk'ü yine analım. Ruhu şad olsun.
Tarım Bakanı Fakıbaba, "Bakıyoruz fındık dekar başına 80 kilogram alınıyor, Amerika'da 400 kilogram alınıyor. Elin adamı bir dekardan bizden 5 kat fazla ürün alıyor. O zaman demek ki ben burada görevimi yapamıyorum." şeklinde bir beyanat vermiş geçenlerde.
Bakanın tarımda verimliliğe işaret eden söylemine katılıyorum.
Fakat "elin adamı "bizden aldığı 1milyon dolarlık fındık ile 10 milyar dolarlık değer yaratıyor,içine kanserojen palm yağı kattığı Nutella ile bütün marketlerde baş köşeyi kapıyor.
Mesele biraz buralara eğilmekte sanki.
Fındıkta dekar başına 400 kg alsak ne olacak?
Bu rekoltenin 5 misli artması demek.
Piyasaya hakim olamadıktan sonra ne anlamı var?
Fiyat düşer,köylü fındığı söker.
Bakan Bey şunu da diyebilir ;
"Ben üretimi arttırayım, ülkemin fındığını ilkokul, ortaokul, lisede okuyan milyonlarca öğrencime iç fındık olarak dağıtırım." Bu da alkışlanacak bir operasyon olur.
Ferrero, Türkiye'deki fındık sektörüne hakim ama işi şansa bırakmıyor.
Gürcistan'dan geniş fındık arazilerinde fındık üretimi yapmak üzere proje geliştirmiş.
Diyelim ki; Türkiye'deki fiyatlar hoşuna gitmedi. Hemen Gürcistan sopasıyla fiyatları istediği gibi manipüle edecek.
Ayrıca Ferrero fındık üreticilerinin % 10'luk bir kısmına ulaşıp eğitim vermeye çoktan başlamış.
Bizzat firma temsilcileri saha çalışması yapıyor, çiftçiyle birlikte...
Tabiat kanunları boşluğu sevmez.
Boş bırakılan alana hücum olur.
Ferrero kendi kanununu uygular. Boşlukları doldurur.
"Ayyaş" hikayesiyle avutulan köylü bırakın "milletin efendisi"
olmayı, emperyallere maraba olur.
Vahimdir.
Fakat, durum özetle budur.
Selam ve umut ile..
