Mustafa Sabri Efendi’nin adı, Tokat’ta bir imam hatip lisesine verildi.
Sonra kaldırıldı.
Kimine göre "hain ve yobaz” kimine göre bir İslam alimi olarak değerlendirildi.
Tarih ise şunları yazdı;
Önce Enver Paşa'yı yani İttihat ve Terakki Fırkası'nı destekler, sonra Ahali Fırkası'na girer.
Hürriyet ve İtilaf Fırkası'nın kuruluşunda yer alır.
İttihat ve Terakkinin, Bab-ı Ali baskınından sonra Romanya'ya oradan Yunanistan'a kaçar.
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu yenilince, Enver Paşa hükümeti çekilir. Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na, Damat Ferit Paşa'ya hükümet kurma görevi verilir.
Mustafa Sabri 'de fırkanın kurucularındandır.
I. Dünya Savaşı'nda Rus'ların güdümündeki Osmanlı Ermenileri Yozgat-Boğazlayan civarında çeteleşerek, Türklere karşı saldırılarda bulunurlar.
Enver Paşa hükümeti, Ermenilerin tehcir edilmesi emrini Boğazlayan Kaymakamına verir.
Enver Paşa hükümeti çekilince, Damat Ferit Hükümeti, Kaymakam Bey'i tehcir sırasında Ermenilerin ölümüne sebep olmakla suçlar. Kaymakam, idama mahkum olur.
Padişah Vahdettin idam kararını imzalamaz,
Mustafa Sabri Efendi'nin fetvasıyla Kaymakam Bey Beyazıt meydanında idam edilir. Kaymakamın adı; Kemal'dir.
~~~~~~~~~~
"Padişah'ın emrine rağmen istilacılara karşı direnişe geçen milliyetçilerin öldürülmeleri caizdir. Hatta her Müslümanın dini görevidir. Bu uğurda ölenler şehit, kalanlar gazi sayılır."
~~~~~~~~~~
Bu metnin yazarı Mustafa Sabri Efendidir. Bir fetva taslağıdır ve fetvanın hedefi de bir başka Kemal'dir.
O anki şeyhülislam bu fetvayı imzalamaz. İstifa eder.
Onun yerine şeyhülislam ilan edilen Dürrizade, metni fetva diye imzalar, İngiliz uçakları fetvayı Anadolu'ya dağıtır.
Mustafa Sabri, zaferden sonra bir İngiliz yük gemisiyle memleketten ayrılır.
Aşağıdaki sözler de ona aittir...
"Yalnız Müslüman ve insan
Olarak kalmak üzere, Türklükten,
Şeref ve izzetimle istifa
Ediyorum Allah'ın huzurunda!
Tövbe yarabbi tövbe Türklüğüme
Beni Türk milletinden addetme"
Allah dualarını kabul etmiş midir? Bilemeyiz.
Durum budur.
Günümüzdeki hal ve olaylarla benzerlikleri fark etmek, oyunun tekrarlarını görmek demektir.
İsteyen görür, hoşuna gitmeyen "yav he he"der..
Selam ve umut ile…
