Iğdır'a her geldiğimde mutlaka "İdirmava Kahveleri"ne uğrar, çayımı içer ve derin derin hülyalara dalarak geçmişi gözümün önüne getirir, hatıralarımın derinliğine gömülürüm. Ve sonra da arada bir etrafı kolaçan eder ve bir tanıdık simaya denk gelip gelemeyeceğimi düşünüp dururum.
İdirmava kahveleri deyip geçmemek lazım. Bu kahvelerin tarihi bir asır öncesine dayanır. Iğdır'ı detaylı tanımak isteyenler, şehrin toplumsal yaşamına önemli katkı sunan bu kahvelerde mutlaka vakit geçirmeleri gerekir. Kültür burada harmanlanır. Siyaset burada üretilir. Havadis ve haberler buradan yayılır. Dedikodu ve alış veriş burada yapılır. Hatta Iğdır'ın geleceği burada şekillenir.
Akrabalık bağları, dostluklar burada vücud bulur. Tanıdıklar, arkadaşlar, akraba ve dostlar burada kaynaşır ve burada ayrışır. Çoğu zaman adres ve randevu yerleri belirlerken ilk akla gelen bu cazibesi hoş mekanlar olur. Herkes bu kahvelerin bir nevi terapi ve rahatlama görevi yaptığına inanır. İç dökmek buradadır. Deşarj olmak buradadır. Burada psiko-sosyal yapıyı en ince ayrıntısına kadar öğrenirsin.
Adabı muaşereti de, sohbet ve muhabbeti de, bilgi ve görgüyü de burada öğrenir burada sindirirsin.
Bu tarihi kahvelerde her şey konuşulur ve her şey masaya yatırılır. Genelde çay içilir. Ancak son yıllarda buna diğer içecekler de eklendi. Gelenektir. Kim kimin masasına gidip konuk olduysa sohbetin sonunda masanın hesabını ilk sahibi öder. Masadaki diğer yarenlere hesap ödetmek hoş karşılanmaz.
Kısaca toplumsal iletişimin merkezi ve ana öğesi olan bu kahvelerde yapılar değişti ama aynı mekanlarda kahvecilik kültürü hiç bir zaman değişmedi. Günün belli saatlerinde bu kahvelerin dolup taşmasını hiç kimse önleyemedi.
Özellikle nostalji anlamında yurt dışında ve yurdun farklı illerinde oturanlar, Iğdır'a geldiğinde bu mekanlara uğrayıp damakta tad bırakan İdirmava Kahvelerinin gerçek çayıdan içmeden ve bir iki lafın belini kırmadan buradan ayrılmazlar.
Adı geçen kahvelerin tercih edilmesinin çeşitli sebepleri vardır. Bir kere tarihi dokusu ve geleneği vardır. Bir zamanlar bu kahvelerin önünden şakır şakır sular akardı. Iğdır'ın sıcakları meşhurdur. Serin ve gölgelik yerlere sığınmak için ilk akla gelen bu kahvelerdir. Çünkü esintisi ve serinliği müşteri çekmekte bire birdir.
Çayı başka bir tat verir. Limonlu ve kıtlamalı çay eşliğinde sohbet havası insana dinlenme ve eğlenme fırsatı sunar.
Her ne kadar alternatif kahveler olsa da bu İdirmava Kahvelerinin yerini dolduramadı. Halktan ve her kesimden insanımızın uğrak yeri olan bu tarihi kahvelerimizin korunması ve yaşatılması en büyük arzumuzdur.
FAHRETTİN MASUM BUDAK
