TDT'nin Ankara'daki 13'üncü Zirvesi, uzay alanındaki iş birliğini de yeniden gündeme taşıdı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki zirvede sadece siyaset ve ekonomi değil, teknoloji, dijital dönüşüm ve uzaydaki ortak vizyon da masada.
Gündemdeki en somut proje ise TDT-SAT. Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki 12U XL platformundaki küp uydu, yer gözlemi yapacak, yeni teknolojileri yörüngede test edecek ve bir sonraki büyük projeler için tecrübe oluşturacak. 550 kilometre irtifadaki Güneş eş zamanlı yörüngede 2 yıl görev yapması planlanan uydunun üzerinde yüksek çözünürlüklü optik sistem, veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri yer alıyor. Astana'daki yer istasyonundan yönetilecek olan uydu, TDT coğrafyası için görüntü sağlayacak.
Antalya'daki kritik imza
İş birliğinin hukuki zemini ise geçen ay atıldı. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan ortak uydu geliştirme, uzay teknolojileri ve bilimsel araştırmaları kapsayan çerçeve sözleşmeyi imzaladı. Sözleşme ile TDT-SAT'ta kazanılan deneyimin daha büyük ölçekli girişimlere taşınması amaçlanıyor.
Ajandada sadece uydu yok. Su yönetimi, tarım, çevre, iklim izleme, afet riski takibi ve uydu verilerinin paylaşımı da iş birliği başlıkları arasında.
Teknik takvim netleşiyor
8 Eylül'de Astana'da uzay ajansları temsilcileri bir araya geldi, itki sistemi, entegrasyon, frekans koordinasyonu ve maliyet paylaşımı ele alındı. Plan, önemli testleri bu yıl içinde bitirmek. TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı'nın da 2027'de Kazakistan'da yapılması bekleniyor.
Özbekistan'dan tam destek mesajı
30 Mart'ta Taşkent'teki 5. Toplantı'ya ev sahipliği yapan Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, "TDT ortak küp uydusu, güçlü yönlerimizi nasıl birleştirdiğimizin pratik bir örneği. Veri paylaşımı, kapasite geliştirme ve endüstriyel iş birliği için daha geniş bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz" dedi. Özbekistan'ın sıradaki büyük hedefi ise 2028'de Semerkant'ta yapılacak 79. Uluslararası Uzay Kongresi.
Gözler ortak uzay istasyonunda
Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ise çıtayı daha da yükseltti. Antalya'da yaptığı açıklamada Kıraç, "Geleceğe dair hayalimiz Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek" ifadesini kullandı.
