Marmara Haber, semt pazarında vatandaşın ve esnafın nabzını tuttu. Pazar alışverişine çıkan vatandaşlara fiyatları, alım güçlerini ve geçim koşullarını soran Marmara Haber ekibi, birbirinden farklı yanıtlarla karşılaştı. Görüşülen vatandaşların büyük çoğunluğu hayat pahalılığından şikâyet ederken, pazara gelen bazı vatandaşlar fiyatların mevsim koşullarına göre normal olduğunu, bazıları ise marketlerin belirli ürünlerde daha avantajlı hale geldiğini söyledi.
Özellikle emekliler ve asgari ücretle geçinen vatandaşlar, gelirlerinin temel ihtiyaçlara yetişmediğini belirtirken, pazarcı esnafı da müşterilerin eskisi kadar alışveriş yapamadığına dikkat çekti.
“25 BİN LİRA EMEKLİ MAAŞI ALIYORUM, AZAR AZAR ALIŞVERİŞ YAPIYORUM”
Marmara Haber mikrofonlarına konuşan ve 25 bin lira emekli maaşı aldığını belirten bir vatandaş, pazar fiyatlarını değerlendirirken nakliye ve işçilik maliyetlerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Pazarcıların ürünleri tezgâha getirene kadar ciddi masraflarla karşılaştığını ifade eden emekli vatandaş, “Mazot olmuş 100 lira. Adam buraya gelene kadar mazot yakacak, işçi parası verecek. Bana göre fiyatları bu açıdan değerlendirmek lazım” dedi.
Ancak kendi gelirinin de istediği miktarda alışveriş yapmaya yetmediğini vurgulayan vatandaş, “25 bin lira emekli maaşı alıyorum. Bir kilo alamıyorsam azar azar alıyorum. Marketler bazen daha cazip geliyor. Pazarda yarım kilo istediğin zaman adam yüzüne bakıyor, markette ise iki tane bile alabiliyorsun” sözleriyle alışveriş alışkanlığındaki değişimi anlattı.
“ASGARİ ÜCRETLİ KİRA MI ÖDESİN, KARNINI MI DOYURSUN?”
Pazardaki fiyatları mevsim koşullarına göre kısmen normal bulduğunu ancak genel hayat pahalılığının vatandaşları zorladığını belirten bir başka vatandaş ise gelir ve gider arasındaki uçuruma dikkat çekti.
Asgari ücretle çalışanların temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını söyleyen vatandaş, “Asgari ücret 28 bin lira. İnsanlar kira mı ödesin, yesin içsin mi? Gerçekten zor. Türkiye'de yaşam zor” diyerek geçim sıkıntısını dile getirdi.
“TARLADA UCUZ, PAZARDA PAHALI”
Üretici fiyatlarıyla tüketicinin ödediği fiyatlar arasındaki farka dikkat çeken bir başka vatandaş, tarım ürünlerinin tarladan tezgâha gelene kadar ciddi ölçüde pahalandığını savundu.
Akaryakıt maliyetlerinin de fiyatlara yansıdığını söyleyen vatandaş, “Tarlada çok ucuz olduğu söyleniyor ama markette ve pazarda çok pahalı. Arada çok büyük fark var. Akaryakıt fiyatları da çok yüksek. Asgari ücretle geçinen insan ne yapsın?” ifadelerini kullandı.
“TORBALAR DOLMUYOR, GEÇİM DERDİNDEYİZ”
Pazar alışverişinin eskisi gibi yapılamadığını anlatan bir vatandaş ise artan fiyatlar karşısında satın alınabilen ürün miktarının azaldığını söyledi.
“Torbalalar dolmuyor. Geçim derdindeyiz. Zaten her şey ortada” diyerek yaşadıkları ekonomik sıkıntıyı anlatan vatandaş, pazara ayrılan bütçeyle ihtiyaç duyulan ürünlerin tamamını alamadıklarını belirtti.
PAZARCI DA DERTLİ: “BEN SATAMAZSAM NASIL ALIŞVERİŞ YAPACAĞIM?”
Pazarda yalnızca müşteriler değil, tezgâh açan esnaf da ekonomik koşullardan şikâyet etti.
Satışların azalmasının kendi geçimlerini de olumsuz etkilediğini belirten bir pazarcı, “Ben pazarcı olarak söylüyorum, satamazsam ben nasıl alacağım? İnsanlar alamıyor. Bazı şeyler pahalı, bazıları normal gibi görünüyor ama bu durum iyi değil. Gidişat iyi değil” sözleriyle yaşadıkları sıkıntıyı anlattı.
Pazarcı esnafının değerlendirmeleri, alışveriş yapan vatandaşın alım gücündeki düşüşün tezgâhlardaki satışları da etkilediğini ortaya koydu.
“15 YUMURTA 100 LİRA, SİZCE UCUZ MU?”
Pazarda alışveriş yapan yaşlı bir kadın ise fiyatların yaz ya da kış fark etmeksizin yüksek olduğunu söyledi.
Özellikle temel gıda ürünlerinin fiyatlarından memnun olmadığını anlatan kadın, yumurta fiyatını örnek göstererek, “15 tane yumurtaya 100 lira diyorlar. Sizce ucuz mu? Bence pahalı” dedi.
Fiyatların mevsimsel olarak değişmesine rağmen kendi bütçesi açısından sürekli yüksek kaldığını belirten kadın, alışveriş yapmakta zorlandığını ifade etti.
“KIRMIZI ET YİYEMİYORUZ, TAVUK ALIYORUZ”
Pazar alışverişine çıkan bir başka kadın ise ekonomik sıkıntıların yalnızca sebze ve meyve tüketimini değil, ailelerin beslenme alışkanlıklarını da değiştirdiğini anlattı.
Kırmızı et fiyatlarının bütçelerini aştığını belirten kadın, daha uygun olduğu için tavuk tüketmeye yöneldiklerini, balığı ise eskisi kadar sık alamadıklarını söyledi.
“Birini aldığımız zaman diğerini alamıyoruz” diyen kadın, aile bütçesinin bütün temel gıda ihtiyaçlarını aynı anda karşılamaya yetmediğini vurguladı.
“BİR AİLE 10 BİN LİRA PAZAR MASRAFI YAPSA KİRAYI NASIL ÖDEYECEK?”
Ekonomik koşulların özellikle kirada oturan aileler açısından daha da zorlaştığını söyleyen bir vatandaş, gelirlerin büyük bölümünün barınma ve mutfak giderlerine ayrıldığını ifade etti.
Durumu iyi olanların alışveriş yapabildiğini, geliri yetersiz olanların ise ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını belirten vatandaş, “Bir aile pazara 10 bin lira harcasa, bir de kira verse ne yapacak?” sözleriyle aile bütçesindeki sıkışıklığa dikkat çekti.
Pazar ve market fiyatları arasında da artık eskisi kadar belirgin bir fark bulunmadığını savundu.
FİYATLARDAN MEMNUN OLANLAR DA VAR
Marmara Haber'in mikrofon uzattığı vatandaşlar arasında ekonomik koşulları olumlu değerlendirenler de oldu.
Bir vatandaş, geçim koşullarından memnun olduğunu, fiyatları uygun bulduğunu ve çalışmak isteyenler için iş imkânlarının bulunduğunu söyledi.
Ancak görüşülen vatandaşların çoğunluğunun değerlendirmelerinde yüksek fiyatlar, düşük alım gücü ve temel ihtiyaçlara ulaşmakta yaşanan güçlükler öne çıktı.
PAZARIN NABZI: KİLO YERİNE TANE, KIRMIZI ET YERİNE TAVUK
Marmara Haber'in gerçekleştirdiği sokak röportajları, ekonomik koşulların vatandaşların alışveriş tercihlerini nasıl etkilediğini gözler önüne serdi.
Emekli maaşıyla geçinenler ürünleri daha küçük miktarlarda almayı tercih ederken, asgari ücretliler kira ve mutfak giderleri arasında denge kurmaya çalıştıklarını anlattı. Bazı vatandaşlar marketlerin daha hesaplı olduğunu söylerken, bazıları taze ürün bulabildikleri için semt pazarlarından vazgeçmediklerini dile getirdi.
Pazarcılar ise maliyetlerin yüksekliğinden ve satışların azalmasından yakındı.
Pazardan çıkan ortak tablo ise dikkat çekti: Vatandaş daha az alıyor, esnaf daha az satıyor. Hem alıcı hem de satıcı, ekonomik koşullardaki iyileşmenin günlük yaşamlarına yansımasını bekliyor.
