Türk kültürü ve gelenekleri, Anadolu’nun binlerce yıllık birikimi, Orta Asya Türk boylarının mirası, Osmanlı İmparatorluğu’nun etkisi ve İslam’ın harmanlanmasıyla oluşan çok zengin bir yapıdır. Bu yapı Türk milletinin medeniyetler kurmasına sebep olmuş ve tarihte parmakla gösterilmiştir. İstiklal marşımızın şairi Mehmet Akif Türk kültürünün kazandırdığı durumu, "Bir zamanlar biz de millet, hem nasıl milletmişiz. / Gelmişiz cihana insanlık nedir öğretmişiz." Diyerek anlatmıştır.
İslam ile yoğrulmuş Türk kültürünün çok önemli satır başları vardır.
MİSAFİRPERVERLİK (En güçlü gelenek)
Türk İslam kültüründe, “Misafir Allah’ın emanetidir” anlayışı hâkimdir.
Eve gelen misafire mutlaka çay, kahve, tatlı veya yemek ikram edilir.
Kapıdan giren kişiye “Hoş geldiniz” denir, ayakkabı çıkartılır, en güzel yere oturtulur.
YEMEK KÜLTÜRÜ
Yemek ve sofra kültürü çok zengindir.
Türk kahvaltısı başta gelir. Peynir çeşitleri, zeytin, bal, kaymak, menemen, sucuk, simit, pişi, börek, poğaça gibi zengin yiyecekler vardır.
Ana yemeklerinde ise, kebap çeşitleri, pilav, çorbalar, dolma, sarma, mantı gibi ananemin yemekler mevcuttur.
Yemekten sonra ise, baklava, künefe, sütlaç, lokum vb. tatlılar ikram edilir.
Sofra adabı da çok güzeldir. Yemekten önce “Bismillah”, sonra “Elhamdülillah” denir. Yemeğe büyükler başlamadan başlanmaz
BAYRAMLAR VE ÖZEL GÜNLER
Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı en büyük dini bayramlardır.
Bayram sabahı namazı, büyüklerin eli öpülür, şeker ve çikolata dağıtılır ve Kurban kesilir. Büyükler ziyaret edilir.
23 Nisan, 19 Mayıs, 29 Ekim, 30 Ağustos gibi milli günler kutlanır.
Hıdırellez, Nevruz, Yağlı Güreş (Kırkpınar) gibi geleneksel şenlikler de yapılır.
AİLE VE TOPLUM YAPISI
Türk İslam kültüründe aile bağları çok kuvvetlidir. Büyükanneler-büyükbabalar saygı görür.
“Aile büyüğü” kavramı önemlidir; kararlar çoğu zaman aile meclisinde alınır.
Komşuluk ilişkileri özellikle Anadolu’da hala güçlüdür.
SANAT ESERLERİ
Türk kültüründe Ebru (su üzerinde boyama),
Hat (güzel yazı),
Çini ve seramik,
Halı ve kilim dokumacılığı,
Minyatür ve tezhip sanatları çok gelişmiştir.
Halk danslarında Zeybek, horon, halay, çiftetelli gibi oyunlar vardır.
GİYİM VE SEMBOLLER
Türk kültüründe geleneksel kıyafetler arasında şalvar, yemeni, entari, fes vb. Giysiler kökleşmiştir.
Günümüzde bayrak (ay-yıldız), bozkurt gibi semboller de sık kullanılır. Nazar boncuğu neredeyse her yerde görülür.
GÜNLÜK HAYAT
Türk kültüründe çay demleme ve ikram etme adeta bir sanattır.
“Buyurun” ve “Rica ederim” gibi nezaket ifadeleri çok kullanılır.
Taziye ve düğünler büyük kalabalıklarla yapılır; yemek ikramı şarttır.
Kısaca Türk kültürü misafirperverlik, aile, yemek ve saygı üzerine kuruludur. Hem Anadolu’nun köklü geleneklerini hem de modern hayatı bir arada yaşatır.
Haber Analiz: Selim Çoraklı
