TÜRKİYE'DE ÜRETİM ARTTI, TRAKYA'DA ALAN DARALDI
Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı'na bağlı Dış Tarım Servisi'nin 23 Eylül 2026 tarihli raporuna göre Türkiye'de ayçiçeği üretimi bu yıl toparlandı. Türkiye genelinde üretim 1,8 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Bu, geçen yıla göre 550 bin tonluk bir artış demek. Ekim alanı da biraz artarak 770 bin hektara çıktı. Bu artışın nedeni olarak ülke genelindeki elverişli hava koşulları ve çerezlik ayçiçeği üretimindeki yaklaşık 100 bin tonluk artış gösteriliyor.
Ama bu toparlanma Trakya'dan gelmiyor. Tam tersine Trakya'da ayçiçeği ekim alanı bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 10 daraldı. Normalde Türkiye üretiminin yarısını tek başına karşılayan Trakya, artık eski gücünde değil.
NEDEN? KURAKLIK VE KÂR KAYBI
Rapora göre iki temel neden var. Birincisi kuraklık. Geçen yıl yaşanan kuraklık Trakya'da verimi çok sert vurdu. İkincisi kârsızlık. Çiftçi ayçiçeğinden beklediği parayı kazanamayınca tarlasının bir kısmını daha kârlı gördüğü arpa ve kanolaya çevirdi. Yani çiftçi ayçiçeğini bırakmıyor ama yavaş yavaş başka ürüne kayıyor.
AMERİKA BİR YIL ÖNCE DE UYARMIŞTI
Amerika'nın bir önceki yılki raporu ise daha sertti. O raporda Trakya'da verim kaybının uzun dönem ortalamasına göre yüzde 50'yi bulduğu, bölge üretiminin 100 bin tondan fazla düştüğü yazılmıştı. Aynı raporda şu uyarı da yer almıştı. Bu kayıplar ve devam eden kuraklık tehdidi nedeniyle Trakya çiftçisinin önümüzdeki yıllarda ayçiçeğinden vazgeçip kanola ve arpa gibi kuraklığa dayanıklı ürünlere yönelmesi bekleniyor.
Bugünkü tablo da o uyarıyı doğruluyor. Türkiye ayçiçeği üretimi toparlanıyor ama bu toparlanma İç Anadolu ve Ege'den geliyor. Trakya ise hem kuraklık hem de kârsızlık yüzünden ayçiçeğinden uzaklaşıyor.
TÜRKİYE HÂLÂ İTHALATA BAĞIMLI
Raporun bir diğer önemli noktası da ithalat. Türkiye, kendi üretimi hem iç pazara hem de ihracata yetmediği için hâlâ büyük miktarda ayçiçeği tohumu ve ham yağ ithal ediyor. 2026/27 sezonu için ayçiçeği tohumu ithalatı 1,8 milyon ton olarak tahmin ediliyor. En büyük tedarikçiler ise Karadeniz ülkeleri. Romanya, Moldova ve Bulgaristan. Ancak Karadeniz'deki gemi trafiğindeki yavaşlama, Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye'nin ham ayçiçeği yağı ithalatını da zorlaştırmış durumda.
SONUÇ: TRAKYA BİTMEDİ AMA ALARM ÇALIYOR
Trakya'da ayçiçeği bitmedi. Ama çiftçi bir daha eker miyim diye düşünmeye başladı. Eğer kuraklık ve fiyat politikası değişmezse, Türkiye'nin ayçiçeği ambarı olan Trakya, birkaç yıl içinde arpa ve kanola bölgesine dönebilir.
