Edirne’nin simge yapılarından Selimiye Camii, görkemli kubbesi, çinileri, kalem işleri ve mimari ayrıntılarının yanı sıra müezzin mahfilinin ayaklarından birindeki ters lale motifiyle ziyaretçilerin dikkatini çekiyor.
Kubbenin tam altında yer alan ve 12 mermer sütun üzerinde yükselen müezzin mahfili, klasik Osmanlı sanatının önemli örnekleri arasında gösteriliyor. Mahfildeki ters lale ise yüzyıllardır farklı hikâyelerle anlatılıyor.
EN YAYGIN RİVAYET MİMAR SİNAN’IN TORUNUYLA İLGİLİ
Anlatıya göre Mimar Sinan, Selimiye Camii’nin yapımı için Edirne’ye geldiğinde çok sevdiği küçük torunu Fatma’yı da yanında getirdi.
Henüz çocuk yaşta olduğu anlatılan Fatma’nın Edirne’de geçirdiği bir kış sırasında hastalandığı ve yaşamını yitirdiği rivayet ediliyor.
Torununun ölümünden büyük üzüntü duyan Mimar Sinan’ın uzun süre içine kapandığı, bu acısının çevresindekileri de etkilediği anlatılıyor.
Rivayete göre Sinan, torunu için bir türbe yaptırdı ve mermer sandukanın üzerine boynu bükük bir lale motifi işlettirdi.
ÇIRAĞININ USTASINA BIRAKTIĞI HATIRA
Hikâyenin devamında ise Mimar Sinan’ın yaşadığı acıyı gören çıraklarından birinin, Selimiye Camii’nin müezzin mahfilindeki sol ön ayağın iç kısmına gizlice ters bir lale çizdiği anlatılıyor.
Boynu bükük lalenin böylece Sinan’ın torununa duyduğu özlemi ve hüznü simgelediği kabul ediliyor.
Bu anlatı, Selimiye’deki ters lale motifine ilişkin en çok aktarılan rivayetlerden biri olarak günümüze kadar ulaştı.
BİR BAŞKA RİVAYETTE LALE BAHÇESİ ANLATILIYOR
Ters lale motifine ilişkin bir başka yaygın anlatı ise Selimiye Camii’nin inşa edildiği araziyle bağlantılı.
Rivayete göre caminin yapılacağı alanın bir bölümü bir kadına ait lale bahçesiydi. Arazi sahibinin başlangıçta toprağını vermek istemediği, daha sonra ikna olduğu ve bu nedenle ters lale motifinin onun direncini simgelemek amacıyla işlendiği anlatılıyor.
Ancak bu hikâye de tarihî bir olaydan çok, Selimiye çevresinde kuşaktan kuşağa aktarılan rivayetler arasında yer alıyor.
SELİMİYE’DE LALE MOTİFİ ÖNEMLİ BİR YERE SAHİP
Selimiye Camii’nin süslemelerinde lale motifi yalnızca ters lale ile sınırlı değil.
Caminin 16’ncı yüzyıl Osmanlı çiniciliğinin önemli örneklerini barındıran süslemelerinde çok sayıda farklı lale deseni kullanıldığı biliniyor.
Edirne’de gelişen ve özellikle ahşap üzerine boya ile yapılan süsleme anlayışını ifade eden Edirnekârî bezemeler de müezzin mahfilinin dikkat çeken sanat unsurları arasında bulunuyor.
YÜZYILLARDIR MERAK UYANDIRIYOR
Mimar Sinan’ın en önemli eserlerinden biri olan Selimiye Camii, mimari büyüklüğünün yanı sıra içinde barındırdığı semboller, motifler ve rivayetlerle de ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.
Müezzin mahfilindeki ters lale de tarihî gerçeklik ile halk anlatısının iç içe geçtiği, Selimiye’nin en çok merak edilen ayrıntılarından biri olmayı sürdürüyor.
