Türkiye Büyük Millet Meclisi Dışişleri Komisyonu, 27 Ekim Salı günü üç ülke arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı görüştü. AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, anlaşmanın bölgesel güvenlik ve savunma iş birliğine ilişkin hükümleri ele alındı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü'nün milletvekillerinin sorularını yanıtlamasının ardından teklifin komisyonda kabul edildiği aktarıldı.
ÜÇ ÜLKE ARASINDA ORTAK SAVUNMA MEKANİZMASI
7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan anlaşma, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi hedefliyor. Düzenleme, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının diğer ülkelere de yönelmiş sayılmasını ve saldırıya uğrayan tarafa karşılıklı yardım sağlanmasını öngörüyor.
Anlaşma kapsamında silahlı kuvvetler arasındaki koordinasyonun artırılması, terörizmle mücadelede ortak hareket edilmesi ve savunma sanayisinde teknoloji geliştirilmesi amaçlanıyor.
SAVUNMA İŞ BİRLİĞİNDE ÜÇ TEMEL BAŞLIK
Komisyon Başkanı Fuat Oktay, toplantının açılışında yaptığı değerlendirmede Orta Doğu, Rusya-Ukrayna savaşı, Kafkaslar ve Balkanlar'daki gelişmelerin bölgesel güvenliğe etkilerine dikkat çekti.
Oktay, anlaşmanın müşterek savunma, terörizmle mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkânların geliştirilmesi olmak üzere üç temel unsur üzerine kurulduğunu belirtti.
Bölgesel güvenliğin güçlendirilmesini amaçladıklarını ifade eden Oktay, anlaşmanın üçüncü ülkelere yönelik bir saldırı veya bloklaşma girişimi olmadığını savundu.
ASKERÎ KARARLAR OTOMATİK UYGULANMAYACAK
Anlaşmanın dikkat çeken hükümlerinden biri de ortak savunma mekanizmasının uygulanma biçimi oldu.
Buna göre taraf ülkelerin askerî destek ve diğer savunma tedbirlerine ilişkin kararları, kendi anayasal süreçleri, ulusal mevzuatları ve yetkili makamlarının değerlendirmeleri doğrultusunda alınacak. Ortak savunma hükümleri otomatik olarak işletilmeyecek; taraflar arasında istişare ve mutabakat aranacak.
Anlaşmaya yeni ülkelerin katılımı ise mevcut tarafların onayına bağlı olacak.
MİLLÎ SAVUNMA KOMİSYONU TARTIŞMASI
Görüşmeler sırasında milletvekili Utku Çakırözer, anlaşmanın TBMM Millî Savunma Komisyonu'nda da değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Fuat Oktay ise ilgili komisyona çalışma ve rapor hazırlanması amacıyla yazı gönderildiğini, ancak herhangi bir rapor düzenlenmeyeceğinin bildirildiğini aktardı.
SONRAKİ AŞAMA TBMM GENEL KURULU
Komisyonda kabul edildiği bildirilen teklifin yasalaşabilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda da görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor.
Böylece Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma, güvenlik koordinasyonu ve savunma sanayisi alanlarında yeni bir iş birliği mekanizmasının hukuki altyapısının oluşturulması hedefleniyor.
