KIRKLARELİ’NDE YEMEK KÜLTÜRDÜR
Haber Analiz: Selim Çoraklı
Kırklareli yemek kültürü, Balkanlar, Trakya ve Osmanlı göçmen geleneklerinin birleştiği, et, süt ürünleri, otlar ve hamur işleri açısından zengin bir özellik taşır. Yörede yetişen besin çeşitlerine, tarihi süreç içerisinde bölgede yaşayan ve göç gelmiş toplulukların yeme-içme alışkanlıklarına, inançlarına göre şekillenmiş ve bugünkü haline dönüşmüştür.
Kırklareli'nin yemek kültürünün kaynağını buğday, ay çiçek, şeker pancarı, çekirdeklik kabak, patates, mısır, kuru fasulye, arpa, üzüm, karpuz, kavun, domates, biber, meyve olarak şeftali, erik, ceviz, kayısı, elma, ayva, dut, çilek gibi tarım ürünleri; inek, koyun, keçi, manda, tavuk, ördek, hindi, kaz gibi büyük ve küçükbaş hayvancılık ile deniz ürünleri oluşturmaktadır.
Kırklareli’nin Karadeniz’le kıyısı olan Demirköy ve Vize ilçelerine bağlı İğneada, Kıyıköy, Beğendik, Limanköy’de yaşayan halkın geçim kaynağının önemli bir kısmı balıkçılıktır. Buralarda Kalkan, Tekir, Barbun, Mezgit, Hamsi, İstavrit, Palamut, Çinekop, Sarıkanat Lüfer, Kofana, Yayın balıkları gibi balık çeşitleri vardır.
Kısacası Kırklareli’nde yemek sadece lezzet değil, yaşayan bir kültürdür.
ET YEMEKLERİ
Kırklareli’nin et yemekleri meşhurdur. En önemlisi de köftesi ve oğlak çevirmesidir.
Kırklareli Köftesi: Kendine has lezzetiyle tescilli, yörenin en popüler et yemeği Kırklareli köftesidir.
Oğlak Çevirme: Genellikle bahar aylarından yapılan ve odun ateşinde uzun süre çevrilerek pişirilen oğlak etinin lezzetine doyum olmaz.
Kuzu Kapama: Bölgenin yaylalarında beslenen kuzuların etiyle yapılan geleneksel bir tencere yemeğidir.
Manca: Közlenmiş patlıcan ve biberle hazırlanan hafif bir sebze yemeğidir. Meze olarak da kullanılır.
MEŞHUR ÇORBALAR
Umaç Çorbası: Un ve suyla yapılan minik hamur parçacıklarının kaynatılması ve naneli sosla buluşmasıyla hazırlanan lezzetli bir çorbadır. .
Toyga Çorbası: Yoğurt, yarma ve nohutla yapılan, ferahlatıcı atalardan kalan bir çorbadır.
Labada Borani: Labada otunun yoğurtla harmanlanmasıyla yapılan nefis bir yemektir.
TATLILAR VE İÇECEKLER
Peynir Helvası: Tuzsuz taze peynir ve irmiğin harmanlanıp sıcak servis edildiği bölgeye mahsus özel bir tatlıdır.
Hardaliye: Siyah üzüm, hardal tohumu ve vişne yaprağıyla yapılan alkolsüz geleneksel bir içecektir.
ÖZEL GÜN YEMEKLERİ
Kırklareli bölgesinin önemli yemek kültüründen biri de özel günlerde yapılan yemeklerdir. Dini bayramlarda, düğünlerde, doğumlarda, ölümlerde, hasat bitimlerinde yapılıp yenen bu yemeklerin yapılmasına ayrı bir özen gösterilir.
Kırklareli’nde Osmanlı’dan kalan bir miras olarak geleneksel bir yemek kültürü oluşmuştur. Yörede genellikle şehirlerde masalarda, köylerde ise yer sofralarında yemek yenir. Ev halkı sofraya topluca oturur ve en büyük kişi, “Haydi buyurun” deyip ilk yudumunu alır ve diğerleri de ondan sonra yemeğe başlar. Sofradan kalkılırken de mutlaka “Yarabbi Şükür. Allah olmayanlara da versin.” denir.
Bölgenin önemli bir geleneği de yemekten sonra eller ve ağzın yıkanmasıdır. Yemekten sonra bunu yapmak istemeyen çocuklara, “Ağzını yıka, yoksa şeytanlar ağzına gem vurur” denir ve temizliğe dikkat etmeleri istenir.