Kırklareli'nin Vize ilçesine bağlı Okçular köyünde şeker pancarı hasadı, hem ileri yaştaki kadınların emeği hem de üreticilerin değişen satış tercihleriyle dikkat çekiyor. Yıllardır toprağı işleyen 65 yaş üstü kadınlar, günlük 1500 TL karşılığında pancar söküp temizlerken, köydeki üreticiler düşük alım fiyatları nedeniyle geçmişte ürün verdikleri Alpullu Şeker Fabrikasına yönelik tepkilerini dile getiriyor. Üreticiler, pancarlarını artık kilogram başına 40-50 kuruş ile 1 TL arasında daha yüksek fiyat teklif ettiğini belirttikleri pekmez üreticilerine satmayı tercih ediyor.
65 YAŞINI GEÇTİLER, HÂLÂ PANCAR TARLASINDALAR
Okçular köyünde hasat mevsiminin başlamasıyla birlikte tarlalarda yine kadınların emeği ön plana çıktı.
Yaşları 60'ın üzerinde, aralarında 65 yaşını geçenlerin de bulunduğu kadınlar, sabah saatlerinden itibaren tarlalarda pancar sökme ve temizleme işi yapıyor.
İleri yaşlarına rağmen çalışmayı sürdüren kadınlar, traktörlerle sökülen veya topraktan çıkarılan pancarların temizlenmesi ve hasada hazırlanması aşamalarında görev alıyor.
Kadın işçiler, sürekli olarak aynı tarlada çalışmıyor. İhtiyaç duyulduğunda üreticiler tarafından çağrılıyor, günlük 1500 TL yevmiye karşılığında hasada katılıyorlar.
GÜNLÜK YEVMİYE 1500 TL, İŞ OLURSA TARLAYA GİDİYORLAR
Hasat döneminde iş gücü ihtiyacını karşılayan kadınlar, köydeki üreticilerin çağrısına göre farklı tarlalarda çalışıyor.
Her gün düzenli iş bulamadıkları için kazançları çalıştıkları gün sayısına bağlı olarak değişiyor.
Günlük 1500 TL yevmiye karşılığında yapılan pancar sökme ve temizleme işi, fiziksel güç ve dayanıklılık gerektiriyor.
İleri yaşlarına rağmen üretime katkı sunan kadınların tarladaki varlığı, tarımsal iş gücünde yaşanan kuşak değişimini de gözler önüne seriyor.
"FABRİKA BİZİ BATIRDI!" ÇİFTÇİDEN SERT TEPKİ
Okçular köyünde şeker pancarı yetiştiren çiftçiler, geçmiş yıllarda ürünlerini Alpullu Şeker Fabrikasına verdiklerini ancak yaşadıkları ekonomik kayıplar nedeniyle bu satış yönteminden vazgeçtiklerini anlattı.
Bir üretici, fabrikanın uyguladığı fiyatlar nedeniyle zarar ettiğini savunarak, "Fabrika bizi batırdı. Daha önce 50-60 dönüm pancar ekiyorduk. Ancak zarar ettik. Artık o kadar ekmiyoruz" sözleriyle tepkisini dile getirdi.
Üreticiler, fabrikaya satış yapmanın kendileri açısından ekonomik olmaktan çıktığını belirterek alternatif alıcılara yöneldiklerini söyledi.
ALPULLU YERİNE PEKMEZCİLERİ TERCİH EDİYORLAR
Bölgedeki üreticilerin önemli bir bölümü, şeker pancarını fabrikaya teslim etmek yerine pekmez üreticilerine satmayı tercih ettiklerini ifade ediyor.
Çiftçilerin verdiği bilgiye göre pekmezciler, ürün için kilogram başına fabrika fiyatının 40-50 kuruş ile 1 TL üzerinde ödeme yapabiliyor.
Aradaki fiyat farkının üretici açısından önemli olduğunu belirten çiftçiler, ürünlerini satabilecekleri miktarda ekim yapmaya başladıklarını anlatıyor.
Böylece bir dönem fabrikanın ham madde ihtiyacını karşılamak amacıyla geniş alanlarda yapılan şeker pancarı üretimi, bazı çiftçiler için daha küçük ölçekli ve doğrudan alıcıya yönelik bir faaliyete dönüşmüş durumda.
60 DÖNÜMDEN 12 DÖNÜME DÜŞTÜLER
Okçular köyünde şeker pancarı üretimi yapan bir çiftçi, geçmişte 50-60 dönümlük alanda üretim yaptıklarını ancak yaşadıkları zararlar nedeniyle ekim alanını önemli ölçüde küçülttüklerini söyledi.
Üretici, "Eskiden 50-60 dönüm ekiyorduk. Şimdi satabileceğimiz kadar, yaklaşık 12 dönüm şeker pancarı ekiyoruz" diyerek yaşanan değişimi anlattı.
Üretim alanını daraltan çiftçiler, artık yüksek miktarda ekim yaparak alıcı beklemek yerine ürünlerini satabilecekleri pazarın büyüklüğüne göre hareket ediyor.
TOPRAK BEREKETLİ AMA FİYATLAR ÇİFTÇİYİ ÜZMÜŞ
Okçular köyündeki üreticiler, bu yıl şeker pancarında verimin geçen yıla göre daha iyi olduğunu ifade ediyor.
Bölgedeki toprakların oldukça verimli olduğunu belirten bir çiftçi, yaklaşık 5-6 tonluk hasattan söz ederken ürün kalitesinden memnun olduklarını ancak satış fiyatlarının beklentilerini karşılamadığını dile getirdi.
Çiftçiler, yüksek verimin tek başına yeterli olmadığını, üretim maliyetleri ile satış fiyatı arasındaki dengenin sağlanması gerektiğini vurguluyor.
"BENİM ÇOCUĞUM DA TORUNUM DA BU İŞİ YAPMAYACAK"
Okçular köyündeki üreticilerin dikkat çektiği bir diğer sorun ise gençlerin tarımsal üretimden uzaklaşması.
Tarlada çalışan kadınların büyük bölümünün ileri yaşta olduğunu belirten bir çiftçi, kendi çocuklarının ve torunlarının bu işi sürdürmesini beklemediğini söyledi.
"Benim çocuğum yapmayacak, torunlarım da yapmayacak. Görüyorsunuz, burada çalışan kadınların hepsi 60 yaşın üzerinde" diyen üretici, tarımda gelecek kuşakların yetişmemesinden endişe duyduğunu ifade etti.
"HERKES MASA BAŞI İŞ İSTİYOR AMA TOPRAĞI KİM İŞLEYECEK?"
Gençlerin eğitim almasına karşı olmadığını belirten üretici, tarımsal emeğin öneminin unutulmaması gerektiğini savundu.
Herkesin üniversite okumak ve masa başında çalışmak istediğini söyleyen çiftçi, hangi meslek seçilirse seçilsin çalışmanın ve üretmenin gerekli olduğunu vurguladı.
Tarlalarda çoğunlukla ileri yaştaki kadınların çalışması, köylerde tarımsal üretimin geleceğine ilişkin endişeleri de artırıyor.
OKÇULAR'DA HASAT VAR, ÇİFTÇİNİN GELECEK KAYGISI BÜYÜYOR
Vize'nin Okçular köyünde şeker pancarı hasadı devam ederken üreticiler için asıl sorun yalnızca bu yılın ürününü toplamak değil, gelecek yıllarda üretimi sürdürebilmek.
Verimli topraklara rağmen düşük alım fiyatlarından yakınan çiftçiler, üretim alanlarını küçültürken fabrikalar yerine alternatif alıcılara yöneliyor.
Bir tarafta 65 yaşını aşmasına rağmen günlük yevmiye için tarlada çalışan kadınlar, diğer tarafta çocuklarının tarımla uğraşmasını istemeyen üreticiler bulunuyor.
Okçular'daki manzara, Trakya tarımında iki önemli soruyu yeniden gündeme getiriyor: Üretici emeğinin karşılığını nasıl alacak ve bugünün çiftçileri üretimden çekildiğinde bu bereketli toprakları kim işleyecek?