Vergide kayıt dışılığa karşı mücadelede yeni dönem başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, klasik saha denetimlerinin yanı sıra yapay zeka ve yeni nesil teknolojileri kullanarak milyonlarca mükellefin işlemlerini risk esaslı analizden geçirmeye başladı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ile TÜBİTAK tarafından geliştirilen KAŞİF uygulaması, denetimlerin en önemli teknolojik araçlarından biri haline geldi. Yapay zeka algoritmalarından yararlanan sistemle günde yaklaşık 4 milyon mükellefin verileri analiz edilerek, riskli işlemlerin daha erken aşamada belirlenmesi hedefleniyor.
81 İLDE 791 BİN MÜKELLEF DENETLENDİ
Teknolojik takip saha denetimleriyle de desteklendi. 2026 yılının ilk altı ayında Türkiye’nin 81 ilinde toplam 791 bin mükellef denetimden geçirildi. Aynı dönemde 621 bin 379 mükellef hakkında risk analizi gerçekleştirildi. Denetimlerin özellikle kayıt dışı faaliyetler, belge düzeni, sahte fatura girişimleri ve haksız KDV iadesi talepleri üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Yeni sistemle yalnızca gerçekleşmiş usulsüzlüklerin ortaya çıkarılması değil, şüpheli işlemlerin henüz erken aşamada tespit edilerek kamu zararının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
SİGARA VE ALKOLLÜ İÇKİLERDE 17 BİN BANDROL DENETİMİ
Denetimlerin önemli ayaklarından birini de tütün mamulleri ile alkollü içkiler oluşturdu. Yılın ilk yarısında bu ürünlere yönelik yaklaşık 17 bin bandrol denetimi gerçekleştirildi. Yapılan kontroller sonucunda toplam 62 milyon 856 bin lira özel usulsüzlük cezası kesildi.
354,2 MİLYAR LİRALIK MATRAH FARKI ORTAYA ÇIKTI
Vergi Denetim Kurulu’nun kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yürüttüğü çalışmaların mali boyutu da dikkat çekti. 2026’nın ilk yarısındaki denetimlerde 354,2 milyar liralık matrah farkı tespit edildi. Ortaya çıkarılan matrah farkının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57 artması, denetimlerin kapsamının ve risk odaklı incelemelerin geldiği noktayı ortaya koydu.
ŞİMŞEK: GELİR İDARESİNDE YENİDEN YAPILANMAYA GİDECEĞİZ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de vergi denetimlerinde yapay zekânın ağırlığının daha da artırılacağının mesajını verdi. Şimşek, yapay zeka algoritmalarının Gelir İdaresi bünyesinde daha etkin kullanılacağını belirterek, Risk Analizi Genel Müdürlüğü’nün de yeni yapılanmada daha güçlü şekilde konumlandırılacağını ifade etti.
VERGİ DENETİMİNDE YENİ DÖNEM
Yeni sistemle birlikte milyonlarca işlemin insan gücüyle tek tek incelenmesi yerine, yapay zeka algoritmaları olağan dışı hareketleri ve riskli mükellefleri belirleyerek denetim birimlerinin önüne getiriyor. Böylece denetimlerin daha hızlı ve hedef odaklı yürütülmesi amaçlanıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın önümüzdeki süreçte teknolojik denetim kapasitesini daha da genişletmesi beklenirken, verilen mesaj net: Vergi kayıp ve kaçağıyla mücadelede saha denetimlerinin yanına artık güçlü bir dijital takip mekanizması da ekleniyor.