Trakya’nın yıllardır boza ile özdeşleşen yerleşimlerinden Velimeşe’de, geçmişten bugüne taşınan bir lezzet geleneği yaşamaya devam ediyor.
Öyle ki beldede bulunan boza anıtı bile bu içeceğin Velimeşe için sıradan bir ürünün çok ötesinde olduğunu gösteriyor.
MARMARA HABER’e bozanın üretim sürecini ve aile geleneğini anlatan Önder Boza’nın sahibi Mehmet Bozdağ, mesleğin ailelerinde beş kuşaktır sürdüğünü söyledi.
BEŞ KUŞAKTIR AYNI GELENEK
Bozdağ ailesinin bozacılık serüveni nesilden nesile aktarılıyor.
Mehmet Bozdağ, üretimde temel anlayışlarının yıllardır değişmediğini belirterek, bozayı geçmişte hangi hammaddelerle üretiyorlarsa bugün de aynı malzemeleri kullandıklarını söyledi.
Bozdağ, “Beş kuşaktır hangi malzemeden üretiliyorsa bugün de aynı malzemeden üretiyoruz. Sanayileşme yok. Tadını bozmuyoruz, hammaddeden eksiltmiyoruz” dedi.
Ürünlerinde katkı maddesi kullanmadıklarını belirten Bozdağ, geleneksel lezzeti korumanın kendileri için en önemli unsur olduğunu vurguladı.
DARI İRMİĞİYLE BAŞLAYAN UZUN YOLCULUK
Velimeşe bozasının üretimi darı irmiği, şeker ve suyla başlıyor.
Bozdağ’ın anlattığı üretim sürecinde darı irmiği ve şeker kaynar suyla buluşturuluyor. Karışım belirli bir yoğunluğa ulaştığında yeniden işlenerek presleme makinesinden geçiriliyor ve bozanın bilinen kıvamı elde ediliyor.
Bu aşamada yaklaşık 33 derece sıcaklıkta olan ürün, soğutma ünitesine alınıyor.
Boza burada yaklaşık 6 dereceye kadar soğutuluyor, ardından soğuk hava deposuna taşınarak dinlenmeye bırakılıyor.
Yaklaşık iki gün süren bu sürecin ardından ürün satışa hazır hale geliyor.
İKİ GÜN DİNLENMEDEN RAFA ÇIKMIYOR
Velimeşe bozasını farklılaştıran ayrıntılardan biri de üretimin hemen ardından satışa sunulmaması.
Boza, soğutma sürecinin ardından dinlendirme bölümünde bekletiliyor. Bozdağ, ürünün istenilen kıvama ve tada ulaşması için yaklaşık iki günlük bu sürecin önemli olduğunu belirtiyor.
Böylece darı irmiğinden başlayan üretim, günler süren işlemlerin ardından tüketiciyle buluşuyor.
GELENEKSEL BOZAYA 30 FARKLI YORUM
Velimeşe’de boza geleneği korunurken yeni kuşakların damak tadı da unutulmuyor.
Bozdağ, yaklaşık 15 yıldır klasik bozanın yanında farklı aromalarda ürünler de hazırladıklarını belirtti.
Bugün işletmede yaklaşık 30 farklı boza çeşidi bulunuyor.
Çilekli, damla sakızlı, mangolu ve çikolatalı boza bunların en dikkat çekenleri arasında yer alıyor.
Bozdağ, bu çeşitlerle özellikle gençlerin bozaya ilgisini artırmayı amaçladıklarını ifade ederek, “Yeni neslin sevmesi için elimizden geleni yapıyoruz” dedi.
“TOPTAN SATMIYORUZ”
Önder Boza’nın satış sisteminde de dikkat çeken bir tercih bulunuyor.
Bozdağ, kendi ürettikleri bozaları yalnızca kendi satış noktalarında tüketiciyle buluşturduklarını, markalarını toptan satışa vermediklerini belirtti.
“Biz bozaları kendi noktalarımızda satıyoruz. Toptan olarak piyasada göremezsiniz. Kendi bozamızı kendimiz üretiyoruz” diyen Bozdağ, bu yöntemle hem üretimi hem de ürünün tüketiciye ulaşma sürecini kontrol altında tuttuklarını söyledi.
“BİZİM BOZAYI İÇİNCE FARKI ANLARSINIZ”
Bozdağ’a göre Velimeşe bozasının en önemli farkı, kullanılan hammaddenin kalitesinden ve geleneksel üretim anlayışından geliyor.
Mehmet Bozdağ, farklı ürünleri tüketenlerin Velimeşe’de ürettikleri bozayı tattığında aradaki farkı hissedebileceğini belirterek, “Hammaddeden eksiltmiyoruz. Tadını değiştirmiyoruz” ifadelerini kullandı.
Tüketicilere de çağrıda bulunan Bozdağ, boza alırken ürünün üretim yerine ve yerli üretime dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.
BOZA ANITI BU KÜLTÜRÜN SİMGESİ
Velimeşe’de bozanın günlük yaşam ve yerel kültürdeki yerinin en dikkat çekici göstergelerinden biri de boza anıtı.
Yıllardır bozacılıkla anılan Velimeşe’de anıt, bölgenin bu lezzetle kurduğu bağı simgeliyor.
Orta Asya’dan Osmanlı dönemine uzanan köklü bir geçmişe sahip olduğu bilinen boza, bugün Velimeşe’de geleneksel üretim anlayışıyla yaşamaya devam ediyor.
BİR İÇECEKTEN FAZLASI
Boza; darı irmiği, şeker ve suyla hazırlanan mayalı bir içecek olarak biliniyor. İşletmede yer alan bilgilendirme panosunda da bozanın besleyici özellikleri ve içerdiği bazı vitamin ve minerallere ilişkin bilgiler bulunuyor.
Ancak Velimeşe için bozanın değeri yalnızca içeriğinde değil.
Boza burada bir aile mesleği, bir esnaf kültürü ve kuşaktan kuşağa aktarılan yerel bir miras.
Beş kuşaktır aynı geleneği sürdüren Bozdağ ailesi de Velimeşe ile özdeşleşen bu lezzeti yeni nesillere taşımayı sürdürüyor.
MARMARA HABER ÖZEL