Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngören anlaşma, askeri iş birliğinden istihbarat paylaşımına kadar geniş kapsamlı düzenlemeler içeriyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması’nın onay sürecinde önemli bir aşama tamamlandı. TBMM Genel Kurulu’nda 5 Kasım’da kabul edilen 7597 sayılı kanun, 14 Kasım Cumartesi günü Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
BİR ÜLKEYE SALDIRI ÜÇ ÜLKEYE YAPILMIŞ SAYILACAK
16 maddeden oluşan anlaşmanın en dikkat çekici hükmü, ortak savunma yükümlülüğü oldu. Buna göre Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan’dan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, üç ülkenin tamamına yapılmış kabul edilecek.
Saldırıya uğrayan ülkeye sağlanacak desteğin kapsamı, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı çerçevesinde ve tarafların ortak değerlendirmesiyle belirlenecek. Askeri imkânların kullanılması da ülkelerin anayasal yükümlülükleri ve ulusal mevzuatları doğrultusunda kararlaştırılacak.
SAVUNMA SANAYİİNDE ORTAK ÜRETİM VE TEKNOLOJİ PAYLAŞIMI
Anlaşma, üç ülkenin savunma sanayii kuruluşları arasında teknoloji transferi, ortak geliştirme ve üretim faaliyetlerini destekliyor. Silahlı kuvvetler arasında ortak tatbikatlar, askeri eğitim programları ve personel değişimiyle operasyonel uyumun artırılması hedefleniyor.
Terörizmle mücadele, istihbarat paylaşımı ve askeri lojistik alanlarında da iş birliği öngörülüyor. Savaş, barış ve olağanüstü durumlarda tarafların birbirlerine silah, mühimmat, yakıt ve diğer askeri malzemeler konusunda destek sağlaması düzenleniyor.
ÜÇ ÜLKELİ SAVUNMA KOMİTESİ KURULACAK
Anlaşma kapsamında ülkelerin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulması öngörülüyor. Yılda iki kez toplanacak komite, ortak güvenlik politikalarını değerlendirecek ve savunma iş birliğini koordine edecek.
Üç ülkenin liderleri de gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.
İLK 10 YIL ANLAŞMADAN ÇEKİLME YOK
Anlaşmaya göre taraflar, uluslararası yürürlük tarihinden itibaren ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek. Bu sürenin ardından çekilmek isteyen ülkenin en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek.
Anlaşma süresiz olarak düzenlenirken, tarafların mevcut uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan hak ve yükümlülüklerinin korunacağı da hükme bağlandı.
ULUSLARARASI YÜRÜRLÜK İÇİN SON ONAY ŞARTI
Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle Türkiye’de anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun yürürlüğe girdi. Anlaşmanın 16’ncı maddesi ise uluslararası yürürlüğü, üç ülkenin onay işlemlerinin tamamlanmasının ardından son onay belgesinin ilgili komite sekretaryasına sunulması şartına bağlıyor.
