Organ bağışında dijital sistemin hayata geçmesiyle birlikte, Türkiye genelinde bağışçı olma kararını bildirenlerin sayısı 3 kat arttı. Toplam bağışçı sayısı 1 milyona dayandı. Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği'nin ortak toplantısında paylaşılan verilere göre, organ nakli bekleyen hasta sayısı 33 bini aştı, bu hastaların 28 bin 790'ı böbrek ve karaciğer nakli bekliyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da Organ Bağışı Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, yaklaşık 32 bin vatandaşın organ nakli için beklediğini, ülke genelindeki 152 organ nakli merkezinde son bir yılda yaklaşık 5 bin nakil gerçekleştirildiğini ve dijital sistem üzerinden bugüne kadar 188 binden fazla vatandaşın organ bağışı vasiyetini oluşturduğunu belirtti.
Bu tablo, Trakya'da da her gün hastanelerde, stantlarda, evlerde konuşuluyor. Çünkü bekleyenlerin arasında Trakyalı hastalar da var. Edirne'de, Tekirdağ'da ve Kırklareli'nde birçok aile, bir telefon haberini, bir umut haberini bekliyor.
Edirne'de Organ Bağışı Haftası dolayısıyla İl Sağlık Müdürlüğü ekipleri tarafından bir alışveriş merkezinde bilgilendirme standı kuruldu. Standı ziyaret eden vatandaşlara, organ ve doku naklinin önemi anlatıldı, bağış süreci hakkında bilgi verildi. Standta paylaşılan bilgilere göre, Türkiye'de 30 bin 675 hastanın organ nakli beklediği, bu hastaların 26 bin 141'inin böbrek nakli beklediği belirtildi. Organ nakli bekleyen hastalar arasında 599 çocuğun bulunduğu, bu çocukların 346'sının böbrek, 141'inin karaciğer ve 102'sinin kalp nakline ihtiyaç duyduğu aktarıldı.
Aynı standta, 2025 yılı verilerine göre geçen yıl 4 bin 769 hastanın organ nakli beklerken hayatını kaybettiği, bunun günlük ortalama 13 hastaya, yani yaklaşık her 2 saatte bir hastaya karşılık geldiği de paylaşıldı. Bu rakam, Edirne'de standın önünden geçen herkesin bir an durup düşünmesine neden oldu.
Edirne'de Keşan Devlet Hastanesi'nde de hafta kapsamında stant kuruldu. Hastaneye gelen vatandaşlara organ bağışı hakkında bilgi verildi, broşürler dağıtıldı. İlçe Sağlık Müdürlüğü, vatandaşları bağış konusunda bilgilendirmeye devam edeceklerini belirtti.
Edirne, sadece farkındalık çalışmalarıyla değil, yaptığı nakillerle de Trakya'nın umut merkezlerinden biri. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Kök Hücre Nakil Merkezi'nde, 2022 yılında faaliyetlerine başlanmasından bu yana 102 kök hücre nakli gerçekleştirildi. Bu nakillerin 97'si hastaların kendi hücresiyle, 5'i kardeşten alınan hücreyle yapıldı. Nakil yapılan hastaların büyük bir çoğunluğunu kan kanseri hastaları oluşturdu. Merkezde gerçekleştirilen 100'üncü nakil, hem hastalar hem de sağlık çalışanları için ayrı bir sevinç kaynağı oldu.
Tekirdağ'da ise haftanın en dikkat çeken çağrısı, İsmail Fehmi Cumalıoğlu Şehir Hastanesi'nden geldi. Hastanenin Doku ve Organ Nakli Koordinatörü Gülseren Kuru Alkan, organ nakli bekleyen yaklaşık 35 bin hasta için bağış çağrısı yaptı. Alkan, bu hastaların arasında çocukların, gençlerin ve kadınların bulunduğunu belirterek, 35 bin kişi denildiğinde yalnızca bir sayıdan söz edilmediğini, her birinin annesi, babası, kardeşi ve sevdikleri olduğunu söyledi. Alkan, bir gün herkesin annesinin, babasının veya kardeşinin de bu sürecin içinde olabileceğini hatırlattı.
Tekirdağ'da Organ Bağışı ve Nakli Haftası kapsamında Şehir Hastanesi başta olmak üzere kentin farklı noktalarında stantlar kuruldu. Stantlarda görevliler, vatandaşlara bağış süreçleri hakkında bilgi verdi, soruları yanıtladı. Organ bağışı hakkında bilgi alan vatandaşlardan Yavuz Çelik de bağışlanan her organın başka bir insanın hayata tutunmasına vesile olabileceğini ifade ederek vatandaşları duyarlı olmaya davet etti.
Çerkezköy'de de bağışa olan ilgi dikkat çekti. Çerkezköy Devlet Hastanesi bünyesinde kurulan Organ Bağış Bürosu'na, Erna Centar'daki Semt Polikliniği'nde açılan büroya şu ana kadar 83 vatandaş gelerek organlarını bağışladı. Bu, tek bir büroda, tek tek verilen kararlarla ulaşılan bir sayı oldu.
Kırklareli'nde ise bu hafta, bir ailenin en zor anında verdiği karar konuşuldu. Lüleburgaz Devlet Hastanesi'nde bir süredir tedavisi süren hastanın, yoğun bakımda yapılan müdahaleye rağmen beyin ölümü gerçekleşti. Ailenin organları bağışlaması üzerine, İl Sağlık Müdürü Çiğdem Cerit'in koordinasyonunda Sağlık Bakanlığı yetkilileriyle görüşülerek süreç başlatıldı. Hayatını kaybeden hastanın organları, Sağlık Bakanlığı İstanbul Organ Nakli Bölge Koordinasyon Merkezi ekibi tarafından yaklaşık 6 saat süren operasyonla alındı ve 6 hastaya umut oldu.
Kırklareli Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Soner Ilık da hafta dolayısıyla yayımladığı mesajda, organ ve doku bağışının bir insanın hayatına dokunmanın, ona yeniden yaşama umudu vermenin ve insanlık adına yapılabilecek en anlamlı iyiliklerden biri olduğunu vurguladı. Ilık, her yıl binlerce insanın sağlığına kavuşabilmek ve hayata tutunabilmek için organ veya doku nakli beklediğini hatırlattı.
Trakya'da ve Türkiye genelinde bağışın artmasında en büyük pay, işlemlerin kolaylaşmasına ait. Önceden organ bağışı için hastaneye gitmek, form doldurmak, kart almak gerekiyordu. Şimdi vatandaşlar, e-Devlet ve e-Nabız üzerinden birkaç dakikada organ bağışı beyanında bulunabiliyor. Tekirdağ'da, Edirne'de ve Kırklareli'nde koordinatörler de vatandaşlara aynı kolaylığı anlatıyor: Hastaneye gitmeden, e-Devlet üzerinden bağışçı olunabiliyor.
Ancak uzmanların üzerinde özellikle durduğu bir nokta var. E-Devlet'ten yapılan beyanın, mutlaka aileyle paylaşılması gerekiyor. Çünkü Türkiye'de organ bağışı beyanı yapılmış olsa bile, vefat anında ailenin onayı süreci etkiliyor. Aile, kişinin bağışçı olduğunu bilmiyorsa, o zor anda karar vermekte zorlanabiliyor. Aile, kişinin bağışçı olduğunu önceden biliyorsa, karar çok daha kolay veriliyor. Bu yüzden Trakya'daki çağrı iki aşamalı yapılıyor: Önce e-Devlet veya e-Nabız üzerinden beyanını yap, sonra eve git, annene, babana, eşine, çocuğuna söyle.
Türkiye genelinde canlı vericili organ nakilleri konusunda nüfusa oranla dünya genelinde ilk sırada yer alınıyor. Ancak kadavradan bağış oranları henüz hedeflenen seviyeye ulaşmadı. Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül'ün de belirttiği gibi, kadavradan bağış oranlarının artırılması gerekiyor. 2026'nın ilk 10 ayında Türkiye genelinde 2 bin 78 kişiye beyin ölümü tanısı konuldu, bu vakaların 375'inde bağış işlemi gerçekleştirildi. Yani her 100 beyin ölümü vakasından yaklaşık 18'inde bağış yapıldı.
Trakya'da da en kritik an, ailenin karar anı oluyor. 2021 yılında Çorlu Devlet Hastanesi'nde beyin ölümü gerçekleşen 8 hastanın yakınlarıyla görüşüldü, 2'sinin organları bağışlandı. Bu 2 kişiden alınan 2 böbrek ve 1 akciğer, başka hastalara umut oldu. 2019 yılında Tekirdağ'da faaliyet gösteren sağlık tesislerinde beyin ölümü gerçekleşen 11 hastadan 2'sinin organları yakınları tarafından bağışlanmıştı. Bu örnekler, ailenin önceden bilgilendirilmesinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk'in Tekirdağ programında söylediği söz, Trakya'da bu hafta en çok tekrarlanan cümlelerden biri oldu: Bir organ bağışı, 8 kişiye hayat vermek demek. Kırklareli'nde bir ailenin bağışı 6 hastaya umut oldu. Çorlu'da 2 kişinin bağışı 3 organa dönüştü. Edirne'de Trakya Üniversitesi'nde yapılan 102 kök hücre nakli, 102 hayata dokundu.
Trakya'da organ bağışı, bir form doldurmaktan ibaret değil. Bir annenin evladına, bir evladın babasına, bir komşunun komşusuna uzattığı bir el gibi görülüyor. Edirne'de stantta bilgi alan bir vatandaşın, Tekirdağ'da hastanede form dolduran bir gencin, Kırklareli'nde en zor anında evet diyen bir ailenin hikayesi, bu hafta Trakya'nın dört bir yanında konuşuldu.
Artış umut veriyor ama ihtiyaç hâlâ büyük. Her 2 saatte bir kişi, organ bulamadığı için hayatını kaybediyor. Her gün ortalama 13 hasta, beklerken yaşamını yitiriyor. Trakya'da bu haberin son cümlesi, bir rakam değil, bir çağrı olarak kalıyor: E-Devlet'ten beyanını yap, sonra ailene söyle. Çünkü senin bir dakikalık kararın, bir başkasının bir ömürlük umudu olabilir.
