Edirne’nin önemli doğal zenginliklerinden Saros Körfezi’nde çevrenin korunması ve sürdürülebilir balıkçılığın geliştirilmesi amacıyla hazırlanan “Yeşil Saros” Projesi kapsamında çalışmalar sürüyor. Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Trakya Kalkınma Ajansı ile Edirne Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ortaklığında yürütülen projede, balıkçı barınaklarının çevresel altyapısını güçlendirecek dört farklı uygulama değerlendirildi. Deniz kirliliğinin önlenmesi, terk edilmiş av araçlarının oluşturduğu tehlikelerin azaltılması, balıkçılık faaliyetlerinde enerji verimliliğinin artırılması ve deniz canlılarının korunması projenin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.
BALIKÇI BARINAKLARINDA YENİ DÖNEM
Proje kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme toplantısına Edirne İl Tarım ve Orman Müdürü İslam Köse, Edirne Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ayşe Sarı, Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürü Mustafa Cankaya, Stratejik Projeler Birimi çalışanları ve Trakya Kalkınma Ajansı yetkilileri katıldı. Toplantıda, Edirne genelindeki balıkçı barınaklarında uygulanması planlanan teknolojik ve çevresel yatırımlar ele alındı. Kurum temsilcileri, balıkçılık faaliyetlerinin doğaya verdiği zararın azaltılması ve deniz kaynaklarının korunmasına yönelik uygulamaları değerlendirdi. Projenin dört temel başlığını sıvı atık yönetimi, yunus kovucu sistemler, hayalet ağların temizlenmesi ve yenilenebilir enerjiyle çalışan soğuk hava depoları oluşturuyor.
TEKNELERİN ATIKLARI DENİZE DEĞİL, TOPLAMA SİSTEMİNE
Projenin önemli bileşenlerinden biri olan Mavi Kartlı Sıvı Atık Sistemi ile teknelerde oluşan atıkların kontrollü biçimde toplanmasına yönelik altyapının geliştirilmesi planlanıyor. Sistem, teknelerden kaynaklanan pis su ve diğer sıvı atıkların uygun kabul noktalarına teslim edilmesini ve atık yönetiminin kayıt altına alınmasını amaçlıyor. Böylece özellikle balıkçı barınaklarında denize kontrolsüz atık bırakılmasının önüne geçilmesine katkı sağlanması bekleniyor. Uygulamanın hayata geçirilmesiyle kıyı sularının temizliğinin korunması ve deniz kirliliğinin azaltılması hedefleniyor.
YUNUSLAR İÇİN AKUSTİK KORUMA
Yeşil Saros Projesi'nin dikkat çeken başlıklarından birini de yunus kovucu pinger sistemleri oluşturuyor. Su altında ses sinyalleri yayan bu cihazlar, uygun koşullarda yunusların balıkçı ağlarına yaklaşmasını azaltmak amacıyla kullanılıyor. Sistemlerin, yunusların av araçlarıyla karşılaşma riskini düşürmesi ve balıkçılık faaliyetlerinde yaşanan bazı sorunların azaltılmasına yardımcı olması amaçlanıyor. Ancak akustik cihazların deniz canlıları üzerindeki etkileri kullanılan teknolojiye, ses özelliklerine ve uygulama alanına göre değişebiliyor. Bu nedenle sistemlerin yerel ekosisteme uygun biçimde seçilmesi ve etkilerinin izlenmesi önem taşıyor.
DENİZİN GÖRÜNMEYEN TEHLİKESİ HAYALET AĞLAR
Projenin bir diğer önemli ayağını denizlerde kaybolan veya terk edilen balıkçı ağlarının temizlenmesi oluşturuyor. Hayalet ağ olarak adlandırılan bu av araçları, deniz tabanında ya da su içerisinde uzun süre kalarak balıklar ve diğer deniz canlıları için tehdit oluşturabiliyor. Kontrolsüz biçimde avlanmayı sürdürmeleri, deniz canlılarının ağlara takılması ve zamanla plastik kirliliğine katkıda bulunmaları, bu ağları önemli çevre sorunlarından biri haline getiriyor. Yeşil Saros kapsamında değerlendirilen temizlik çalışmalarıyla deniz ortamındaki terk edilmiş av araçlarının uzaklaştırılması ve su altı yaşamına yönelik risklerin azaltılması amaçlanıyor. Hayalet ağların temizlenmesi, yalnızca mevcut deniz canlılarının korunması açısından değil, balıkçılığın uzun vadeli sürdürülebilirliği bakımından da önem taşıyor.
BALIKLAR GÜNEŞ ENERJİSİYLE SOĞUTULACAK
Projenin ekonomik ve teknolojik yönünü ise güneş enerjisiyle çalışan soğuk hava depoları oluşturuyor. Balıkçı barınaklarında kurulması değerlendirilen bu depoların, avlanan balıkların uygun sıcaklıklarda muhafaza edilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Balıkçılıkta soğuk zincirin korunması, ürünlerin tazeliğinin sürdürülmesi ve kayıpların azaltılması açısından önem taşıyor. Güneş enerjisinden yararlanılması ise depoların elektrik ihtiyacının bir bölümünün yenilenebilir kaynaklardan karşılanmasına imkân verebilecek. Bu yatırımların hayata geçirilmesi durumunda balıkçıların ürün muhafaza koşullarının iyileştirilmesi, enerji maliyetlerinin azaltılması ve çevre dostu üretim anlayışının güçlendirilmesi hedefleniyor.
HEM DENİZ KORUNACAK HEM BALIKÇILIK DESTEKLENECEK
Yeşil Saros Projesi, yalnızca deniz kirliliğinin önlenmesine yönelik bir çevre çalışması değil, aynı zamanda bölgedeki balıkçılık faaliyetlerinin geleceğini ilgilendiren bir dönüşüm girişimi olarak öne çıkıyor. Atıkların kontrol altına alınmasıyla deniz suyunun korunması, hayalet ağların temizlenmesiyle su altındaki tehlikelerin azaltılması, yeni teknolojilerle avcılığın çevresel etkilerinin sınırlandırılması ve güneş enerjili depolarla ürün muhafaza koşullarının geliştirilmesi amaçlanıyor. Bu uygulamalarla doğal kaynakların korunması ve balıkçılığın ekonomik sürdürülebilirliğinin birlikte ele alınması hedefleniyor.
GÖZLER UYGULAMA TAKVİMİNDE
Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün açıklamasında, dört uygulamanın değerlendirme ve planlama aşamasında bulunduğu belirtildi. Ancak yatırımların hangi balıkçı barınaklarında gerçekleştirileceği, proje bütçesi, kurulacak sistemlerin kapasitesi ve uygulama takvimine ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı. Bu nedenle projenin sahadaki etkisinin, uygulama alanlarının belirlenmesi ve planlanan yatırımların tamamlanmasıyla daha somut biçimde ortaya çıkması bekleniyor.
HEDEF: GELECEK NESİLLERE TEMİZ BİR SAROS
Saros Körfezi’nin doğal yapısının korunmasını merkezine alan projeyle deniz ekosistemi üzerindeki baskının azaltılması, balıkçılık faaliyetlerinde çevre duyarlılığının artırılması ve sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de çalışmalara ilişkin değerlendirmesinde, sağlıklı denizler, sürdürülebilir balıkçılık ve gelecek nesillere temiz bir Saros bırakılması hedefini vurguladı.
