Ünlü düşünürümüz Ziya Gökalp, Seyrantepe- Koçoba'da mütevazi bir törenle yine anıldı. İstanbul Ülkü Ocakları İl Eski Başkanı, MHP Eski MYK Üyesi ve Taşmedreseli Erdem Karakoç'un öncülüğünde Prof. Dr. Şakir Dinçsöz ve Yörük Ali Paşa'nın konuşmacı olarak katıldığı toplantıda biz de hazır bulunduk. Konuşmacılar doyurucu bir sunum yaptılar. Herkes bu konuşmaları can kulağıyla dinledi.
Merhum Ziya Gökalp 1875 de Diyarbakır'da doğdu. 1924'de İstanbul'da öldü. Mezarı İstanbul- Çemberlitaş 2. Mahmut'un yattığı yerdedir.
Gökalp, ilkokulu bitirdikten sonra rüştiyeye devam etti. Ardından idadide okudu. Diyarbakır'da ve İstanbul'da dergi çıkardı.
Amcasının kızıyla evlendi. Dört çocuğu oldu.
- Bir ara bocaladı, intihara teşebbüs etti. Ateist Dr. Abdullah Cevdet'ten ve dini dersler aldığı hocalarından etkilendi.
"Padişahım çok yaşa” yerine, “Milletim çok yaşa" dediği için soruşturma geçirdi.
Çıkardığı dergilerden dolayı sürgün yaşadı.
Hamidiye Alayları'nın Komutanı İbrahim Paşa'nın halka zulüm yapması üzerine arkadaşlarıyla birlikte PTT'yi basıp payitahtı telgraf yağmuruna tuttular. Bu üç günlük işgalden sonuç alamayınca bu sefer 11 gün sürecek bir işgal daha başlattılar.
İstanbul'da yazdığı bir yazıdan dolayı Bekirağa Bölüğünde dört ay tutuklu kaldı.
İşgal yıllarında Malta'ya sürüldü. Ve 145 kişilik aydın, idareci ve askerden oluşan üst düzey bir kadroyla 2 yıl hapis yattı.
Çıktıktan sonra Diyarbakır'a gitti. Millî mücadeleyi destekledi.
Eserler verdi. "Türkçülüğün Esasları"nı yazdı. Şiir kitapları çıkardı. "Türkleşmek, İslamlaşmak ve Muasırlaşmak" felsefesini geliştirdi. Turancıydı. Şiirlerinde fikirlerini anlattı. Şu şiir onundur: "Vatan ne Türkiye’dir Türklere ne Türkistan/ Vatan büyük ve Müebbet bir ülkedir: Turan!"
O, fikirleriyle Atatürk'ü çok etkiledi. Atatürk'e "fikrimin babası Ziya Gökalp'tir" dedirtecek kadar nüfuz etti.
İttihat ve Terakki'nin Diyarbakır temsilcisi ve kurucusu oldu.
Bu fırkanın Selanik delegeliğine seçildi. Burada Genel Yönetim kurulu üyeliğine getirildi.
İttihat ve Terakki Fırkası, İstanbul'a taşınınca burada etkin görevlerde bulundu. Arkadaşlarıyla Türk Ocağını kurdu.
Düşüncelerinden dolayı bir sürü baskı gördü. Hem eylem hem söylem adamı olarak ülkeye hizmet etti.
Malta'da sürgünde iken arkadaşlarına ders verdi.
Emile Durkeim'den etkilendi. Ülkemizde sosyolojinin kurucusu olarak kabul edildi.
Sosyolojiyi ilk defa ders programlarına aldıran eğitimci oldu.
Türkçülüğün babası sayılan Ziya Gökalp, sosyolog, mütefekkir, yazar, şair, siyasetçi ve idealist olarak nam saldı.
Meclisi Mebusan'da ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milletvekilliği görevinde bulundu.
Jön Türklerden önemli ölçüde etkilendi. 1898 de çeşitli yazılarından ve faaliyetlerinden dolayı tutuklandı, bir yıl içeride kaldı.
Çıktıktan sonra Diyarbakır'a sürgün edildi. Burada bir süre memurluk yaptı. Birkaç yıl sonra tekrar İstanbul'a döndü.
Milli mücadelede Atatürk'ün yanında yer aldı. Minnetle, hürmetle ve rahmetle anıyoruz.
FAHRETTİN MASUM BUDAK