Çekmecede, rafta, bir kenarda bekleyen telefonlar için takvim daralıyor. Yeni bir cihaza geçtikten sonra acil durumlar ya da yedekleme amacıyla saklanan binlerce liralık telefonlar, yıl sonuna kadar şebekeyle buluşturulmazsa bir gecede iletişim kabiliyetini yitirebilir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun 2024 yılında yürürlüğe giren düzenlemesi, kesintisiz bir yıl boyunca mobil şebekeden sinyal almayan cihazların IMEI kayıtlarını doğrudan etkiliyor. Düzenlemeye göre 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’deki hiçbir mobil operatör altyapısından sinyal almayan cihazların Uluslararası Mobil Cihaz Kimliği kayıtları, 31 Aralık 2026 gecesi itibarıyla sistem tarafından otomatik olarak askıya alınabilecek.

Eski Telefon2

YEDEK TELEFONLAR ŞEBEKE DIŞI KALABİLİR

Tablo en çok yedek telefonu olanları ilgilendiriyor. Yeni telefon aldıktan sonra eski cihazını bir kenara kaldıranlar, eski cihazı acil durumlar için saklayanlar ve ikinci el cihaz kullananlar, düzenlemenin hedef kitlesi arasında yer alıyor.

Gerekli teknik aktivasyon adımları tamamlanmadığı takdirde, evlerde ve çekmecelerde muhafaza edilen telefonlar bir gecede şebeke dışı kalabiliyor. Bu durumda cihaz, Türkiye’deki mobil iletişim hizmetlerinden yararlanamıyor.

Buradaki kritik ayrıntı, sürenin nasıl hesaplandığı. Yönetmelikte 31 Aralık 2026 gecesine özel bir toplu kapatma tarihi belirtilmiyor. Bir yıllık süre, her cihaz için o cihazdan alınan son sinyal esas alınarak hesaplanıyor. 1 Ocak 2026’dan beri sinyal almayan cihazlar için ise yıl sonu, bu bir yıllık sürenin dolduğu tarih olarak öne çıkıyor.

ŞARJA TAKMAK VE WI-FI YETMİYOR

Birçok kişi, telefonu arada bir şarja takmanın ya da ev internetine bağlamanın yeterli olduğunu düşünüyor. BTK’nın Merkezi Cihaz Kayıt Sistemi ise bu şekilde çalışmıyor.

Telefonu yalnızca şarja takıp açmak ya da kablosuz internet ağına bağlamak, cihazın BTK sistemlerinde aktif görünmesini sağlamıyor. Yalnızca Wi-Fi ağına bağlanan bir telefon, operatör kayıtlarında ve merkezi sistemde sinyal almamış, pasif statüde görünmeye devam ediyor.

Bir terminal cihazının yasal olarak aktif statüde kalabilmesi için sabit internet bağlantısı değil, doğrudan mobil operatör baz istasyonları üzerinden hücresel bir sinyal ve veri akışı gerçekleştirmesi zorunlu tutuluyor. Yani cihazın, ev internetiyle değil, GSM şebekesiyle konuşması gerekiyor.

Eski Telefon3

KURTARMAK İÇİN NE YAPMAK GEREKİYOR?

Çekmecede bekleyen cihazların 31 Aralık gece yarısı kalıcı olarak bloke edilmesini önlemek için yıl sona ermeden temel hücresel aktivasyon adımlarının uygulanması gerekiyor.

İlk adım, cihaza aboneliği aktif durumda olan çalışan bir fiziksel SIM kart takılması ya da geçerli bir e-SIM profili tanımlanması. Ardından operatör sinyalinin gelmesi bekleniyor. Kısa bir arama yapılması, SMS gönderilmesi ya da mobil verinin açılıp kapatılması, cihazın şebekeyle bağlantı kurmasını sağlıyor.

Bu işlem, dakikalar içinde tamamlanabiliyor. Uzmanlar da çekmecede bekletilen tüm yedek telefonların 31 Aralık tarihinden önce mutlaka mobil şebeke sinyaliyle buluşturulması gerektiğini belirtiyor.

KAPANAN TELEFON TAMAMEN HURDAYA ÇIKMIYOR

31 Aralık tarihinden sonra kesintisiz bir yıl boyunca sinyal alınmadığı gerekçesiyle IMEI kaydı askıya alınan telefonlar, tamamen hurdaya çıkmıyor. Cihaz, Wi-Fi üzerinden kullanılmaya devam edebiliyor. Ancak Türkiye’deki mobil şebekelere erişimde sorun yaşayabiliyor.

Yeniden kullanım için bir yol bulunuyor. Cihazın yasal sahibi ya da son kullanıcısı, e-Devlet Kapısı üzerinden BTK’nın sunduğu 1 Yıl ve Üzeri Kullanılmayan Cihaz Kimlik Bilgilerinin Tekrar Kayıtlı Hale Getirilmesi hizmeti aracılığıyla yeniden aktivasyon başvurusunda bulunabiliyor.

Başka bir ifadeyle, e-Devlet’te yer alan IMEI Cep Telefonu Sinyal Alınamayan Cihaz Başvurusu hizmeti üzerinden sahiplik doğrulaması yapılabiliyor. Başvurunun uygun bulunması halinde telefonun mobil şebeke erişimi yeniden etkinleştirilebiliyor.

İKİNCİ EL VE FATURASIZ CİHAZLAR RİSKTE

Geri açtırma sürecinde en zorlu tablo, ikinci el ve faturasız cihazlarda ortaya çıkıyor. Dijital başvuru aşamasında sistem, sahiplik doğrulaması ve cihaz sahibi ile hat sahibi eşleşmesi kriterini arıyor.

Kurtarılmak istenen yedek telefon ikinci el piyasasından satın alınmışsa, satın alma faturası kayıpsa ya da cihazın e-Devlet sistemindeki ilk kayıtlı sahibine ulaşma imkanı bulunmuyorsa, kullanıcı eşleşmesi yapılamıyor. Bu durumda aktivasyon talebi reddedilebiliyor.

Başvurusu reddedilen cihaz, Türkiye’deki hiçbir GSM şebekesinden sinyal alamayacak şekilde kalıcı olarak kullanıma kapatılabiliyor. Bu yüzden ikinci el telefon sahiplerinin, işi son güne bırakmadan hem cihazı şebekeye bağlaması hem de sahiplik durumunu kontrol etmesi gerekiyor.

Özetle, 31 Aralık gecesi her telefon için bir son değil, bir yıldır sinyal almayan cihazlar için bir dönüm noktası. Çekmecedeki telefonu kurtarmanın yolu, onu şarja takmak değil, aktif bir hatla şebekeye bağlamak.

Dolandırıcıların yeni taktikleri
Dolandırıcıların yeni taktikleri
İçeriği Görüntüle

Telefon-1

Kaynak: marmarahaber.com.tr