☰
✕

İRAN'DAKİ SEÇİMLER VE TÜRKLER

Burada bir Türk'ün seçilmesi önemli bir hadisedir. Hele seçilen bu adayın reformist olması ayrı bir sevinç kaynağı oluşturdu. Çünkü İran yıllardır statükoyla yönetilen bir ülke. Halkın istekleri daima ikinci planda kaldı. Bu ülkenin dünyayı iyi okuyan yöneticilere ihtiyacı vardı. Pezeşkiyan'ın bu boşluğu dolduracağına inanıyoruz. Diğer yandan ülkenin bir sürü sorunu var. Bunların başında geleni Azerbaycan meselesidir. Azeri Türkleri hem şah döneminde hem de Humeyni döneminde baskı altında yaşadılar. Yapılan devrimlerde söz verildiği halde bazı haklar hep ertelendi. Bunlara dil hakkı verilmedi. Gazete, dergi ve televizyon yayın hakkı tanınmadı. Okullara Türkçe dersi sokulmadı. Türkler çoğunluğu teşkil etmelerine rağmen daima ikinci sınıf bir muamele gördü. 1925 Rıza Şah Pehlevi başa geçene kadar İran 1000 yıl Türklerin elinde kaldı. Şah'tan sonra emperyalist devletlerin teşvikiyle bu ülkede Türkler üvey evlat muamelesi gördü. Kimlikleri inkâr edildi. Türk olmadıkları söylendi. Kiralık bilim adamları ihdas edilerek soyları farslara dayandırıldı. İran'ı tam bin yıl yöneten Türkler adeta yok sayıldı. En az Türkiye kadar Türk barındıran İran, Farsların anayurdu olarak lanse edildi. Oysa Türkler burada çoğunluktaydı. Bu husus hiçbir yönetici tarafından dikkate alınmadı. Dini lider Ali Hamaney'in Türk olması ve buna ilaveten Cumhurbaşkanlığına bir Türk'ün seçilmesi, İran Türklüğü için bir şans olabilir. Bu ikilinin baş başa verip burada yaşayan Türklerin sorunlarına neşter vurması beklentilerimiz arasındadır. İran'da bundan sonra önemli reformlar yapılabilir. Ve yasaklanmış haklar iade edilebilir. Bu reformlardan birkaçı hemen hayata geçirilebilir. Öncelikli olarak Türk bölgelerinde dersler Türkçe verilebilir. Türkçe ikinci bir dil olarak Farsçanın yanına eklenebilir. En önemlisi, Federasyona giden taşların döşenmesi sağlanabilir. Türk diyarında Türk'ün sesinin kısıtlanması artık mümkün değildir. Bize, sadece yönetmek kâfi gelmiyor. Kültürel haklar ve Türkçe'nin okullarda okutulması hakları da verilmelidir. FAHRETTİN MASUM BUDAK