Edirne'ye gelerek sarayda yapılan çalışmaları inceleyen Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Dairesi Başkanı Yasin Yıldız, yaklaşık bin 200 dönüm alanda restorasyon ve ihya çalışmalarının devam ettiğini belirterek, “Burada milli saraylar olarak master planımız çerçevesinde çalışmaları üç grupta topladık. Birincisi; içinde bulunmuş olduğumuz Sarayı Cedide-i Amire alanı; burası özellikle kadim dönemden, Fatih Sultan Mehmet ve 2’nci Murat'ın yaptırmış olduğu Sarayı Cedide-i Amire’nin bulunduğu alan. Bu alanda 11 tane yapı restore ve ihya edilebilecek duruma getirildi” dedi.
“ÖNEMLİ BİR MERHALEYİ BİTİRDİK”
Bu çalışmalarda önemli bir merhaleyi bitirdiklerini dile getiren Yıldız, “Özellikle su maksemi ve namazgahın çalışmaları tamamlandı. Cihannüma Kasrı, onunla birlikte Kum Hamamı ve Arzu Odası’yla Babüssade'de de çalışmalar 1-2 ay içinde tamamlanacak seviyeye getirildi. Sarayın sınırlarını oluşturan 500 metrelik avlu duvarları tamamlandı. Sarayı Cedide Amire bölümünde yapılan çalışmalarda kum meydanı dediğimiz bölümde yaklaşık 500 metre sur duvarının kazı ve ihya çalışmalarını bitirdik. Bu, 3 yılın içinde kazı çalışmaları kurumumuzun oldukça önemli bir mesaisini aldı. Buradaki görmüş olduğunuz yapıların bugün ayakta olanlarının da büyük bir kısmı temel seviyesindeydi. Dolayısıyla Sarayı Cedide-i Amire de bundan sonraki aşamada önümüzdeki en önemli zorluk olarak karşımızda duruyor. İçinde bulunduğumuz alay meydanında görmüş olduğunuz gibi aynı bu arkadaki duvarlardan bu alay meydanında da bulunuyordu. Bunların belgeleme, plan, proje, arşiv, röle çalışmaları tamamlandı. Kazıyla desteklenen bölümlerinin ihyasına geçmek üzereyiz. Bu noktada içinde bulunduğumuz alay meydanını çevreleyecek ve Bab-ı Hümayun'la birlikte toplam 800 metre sur duvarının daha yapımına girişeceğiz. Aynı şekilde hemen arkada Cihannüma'nın arkasında yer alan Çeşme Meydanı da çalışmalarımızın bundan sonraki etabında yine sur duvarlarına kavuşacak bölüm olacak” bilgisini verdi.
MAHUMİDYE KIŞLASI DA İHYA EDİLDİ
Yıldız, yakın döneme kadar kapalı cezaevi olarak kullanılan, 19’uncu yüzyıl yapısı Mahumidye Kışlası’nın da 20 bin metrekare kapalı, 80 bin metrekare bahçesiyle ihya edildiğini belirterek, “Burası da biz 3 yıl önce devraldığımız dönemde 900’ü aşkın mahkumun içinde barındığı bir hapishaneydi. Tahliye çalışmaları tamamlandı ardından geçtiğimiz yıl plan ve proje çalışmalarını nihayete erdirdik ve görmüş olduğunuz gibi orada da restorasyon çalışmaları başladı. Bu alan bizim için çok önemli. Yaklaşık 80 bin metrekare üzerine kurulmuş, 25 bin metre kapalı alanı olan muazzam bir kışla. Ülkemiz açısından şöyle bir önemi de var; hemen hududumuza ilk giren yabancı misafirlerin veya gurbetçilerimizin ilk karşısına çıkan tarihi eserlerden bir tanesi. Bu yönüyle burada yaptığımız çalışmaları, bu misyona uygun yürütüyoruz. Planlanan çalışmalar tamamlandıktan sonra inşallah içerisinde özellikle milli saraylar koleksiyonlarına ait, Edirne'de kullanılmış koleksiyonlara ait çok seçkin eserlerin içinde bulunacağı bir müze olacak. Bununla birlikte içinde milli saraylar araştırma merkezinin bir bölümü ve Edirne üzerine, özellikle Edirne ve kültürel miras üzerine çok nitelikli bir kütüphaneyi bünyesinde barındıracak. İhya ve restorasyon çalışmaları kapsamında, üçüncü etapta sarayın bahçesiyle ilgili düzenlemeler yapılacak. Buraların hepsinin aslına uygun şekilde peyzaj projeleri yapılıyor. Şu an itibariyle yürüttüğümüz kazı çalışmalarının da önemli bir kısmı buna yöneliktir. Özellikle Sarayı Cedide-i Amire bölümünde çok ciddi altyapılarla karşılaşıyoruz. Su yolları, bazı yapı kalıntılarının altyapıları bunların hepsi özenle konservasyonu yapılıp, peyzaj projesine işleniyor. Kamuoyunun malumu olduğu gibi burada zaten biliyorsunuz Balkan Savaşları döneminde şehitlerimizin olduğu bir tarihi vaka. Buna biz de rastlıyoruz” ifadelerini kullandı.
“DÜNYAYA ÖRNEK OLACAK”
Sarayın ihya ve restorasyonu bitiminde sadece Türkiye ölçeğinde değil, uluslararası ölçekte, tarihi miras yönetimi anlamında çok değerli bir hazinenin dünyaya örnek olacağını belirten Yıldız, “Bu konuda da yalnız değiliz. Evvelki ay yapmış olduğumuz uluslararası milli saraylar sempozyumuna katılan 22 ülkeden müze direktörlerinin üzerinde en fazla durduğu proje de bu olmuştur. Uluslararası paydaşlarımızın da heyecanla beklediği bir projedir. Bu proje yerel ölçekli bir proje değil. Ulusal hatta uluslararası ölçekte bir projedir. Bu nedenle bu projenin önünü açan Sayın Cumhurbaşkanımıza da huzurlarınızda teşekkür ediyorum” dedi.
“2027’NİN SONUNDA AÇMAYI PLANLIYORUZ”
Sarayın Tunca’nın yanında kalan Tavuk Ormanı, Has Bahçe ve Kırkpınar Er Meydanı kısmıyla ilgili de bilgi veren Yıldız, “Şu an Edirne Valiliğimizle, Edirne Belediyemizde ve ilgili bütün kamu kurum kuruluşlarıyla bu alanla ilgili de çözümlerimizi ulaştırmaya ve bu alanın da ihyasını yapmaya çalışıyoruz. Çünkü tavuk ormanı Türkiye'de günümüze ulaşmış tek saray ormanıdır. Bunun örneklerini Viyana'da, Londra'da, Paris'te görebilirsiniz. Ama ülkemizde bundan başka kalmamıştır. Bu yönüyle çok değerlidir. Dolayısıyla Edirne'deki tüm muhataplarımız da konunun farkında. İnşallah el birliğiyle oraları da bu çalışmaya dahil edip söylemiş olduğum gibi Türkiye'nin en büyük tarihi kültürel miras ihya projesini hep birlikte tamamlayacağız. Kırkpınar Güreşleri sadece Edirne'nin değil, ülkemizin somut olmayan kültürel mirası. Bu konuda ülkemizin bütün kurumları gerekli hassasiyete sahip. Bu noktada da Edirne'deki bütün paydaşlarımızla çok güzel bir iletişimimiz var. Tabi ki saraydan çok uzak olmayan bir noktada bu yapılacak. Şu an ilgili bakanlıklarımız da bu konuda çalışıyor. Edirne Sarayı’nı, 2027’nin sonunda tamamlayarak açılışını yapmayı planlıyoruz. 2027’nin sonunda inşallah burası güzel bir açılışla Edirne, Türkiye ve Uluslararası kamuoyunun hizmetine sunulacak” dedi.
DHA